Túi Hậu Môn Nhân Tạo Dùng Để Làm Gì / 2023 / Top 19 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 12/2022 # Top View | Raffles-hanoi.edu.vn

Chăm Sóc Người Mang Túi Hậu Môn Nhân Tạo Tại Nhà / 2023

CHĂM SÓC NGƯỜI MANG TÚI HẬU MÔN NHÂN TẠO TẠI NHÀ Hậu môn nhân tạo là chỗ mở của hồi tràng hay đại tràng trên thành bụng. Chăm sóc bệnh nhân trước mổ – Tư vấn cho người bệnh:

Cần tìm hiểu rõ những lo âu của người bệnh, chẳng hạn như: sau khi mang hậu môn nhân tạo có tiếp tục làm việc được hay không? Có bị ai sợ sệt xa lánh vì mùi hôi của phân nơi hậu môn nhân tạo? Ảnh hưởng đến kinh tế gia đình? Bác sĩ và điều dưỡng có trách nhiệm giải thích rõ bệnh tật, lý do phải mở hậu môn nhân tạo, cách chuẩn bị, các can thiệp chính sẽ thực hiện trong cuộc mổ… Đôi khi, nhân viên y tế phải nhờ đến những người mang hậu môn nhân tạo đã ổn định. Họ sẽ giúp cho ý kiến và là bằng chứng sống chứng minh cho người bệnh biết là có thể chấp nhận và sẽ quen dần với việc mang hậu môn nhân tạo. – Giải thích và hướng dẫn về hậu môn nhân tạo: – Giải thích hậu môn nhân tạo là gì và lý do phải mở hậu môn nhân tạo. – Vị trí mở hậu môn nhân tạo: cần có mô hình hậu môn nhân tạo trong khi tư vấn, chỉ các vị trí có thể mở hậu môn nhân tạo, vị trí dự định sẽ mở hậu môn nhân tạo cho người bệnh. Điều dưỡng cần giải thích lý do vì sao lựa chọn vị trí đó và dùng mô hình dán lên vị trí dự định mở (không gần nếp gấp, không gần vùng da bị tổn thương, không cản trở người bệnh khi đi lại, dễ ra phân ở các tư thế). – Dùng viết đánh dấu vị trí cho phẫu thuật viên trước ngày mổ. – Cách chăm sóc hậu môn nhân tạo, chế độ ăn uống trước mổ và sau khi mở hậu môn nhân tạo, cách dán túi chứa phân, cách đi lại và nằm ngồi khi có túi chứa phân… – Vật lý trị liệu trước mổ: Tập cho người bệnh cách thở sâu và tập các động tác giúp ngăn ngừa các biến chứng ở phổi, giúp săn chắc cơ bụng tránh trường hợp sa hậu môn nhân tạo. Hướng dẫn cho người bệnh nên tập đi lại sớm sau phẫu thuật. Chế độ dinh dưỡng: hướng dẫn chế độ ăn thích hợp trước mổ để làm sạch phân trong chuẩn bị mổ, các loại thức ăn sau khi mở hậu môn nhân tạo nhằm tránh mùi, tránh thoát hơi nhiều, tránh bón, tránh tiêu chảy. Vệ sinh cá nhân: đây là điều rất cần thiết trước và sau mổ. Điều dưỡng cần hướng dẫn cho người bệnh cách chăm sóc răng miệng, cách tắm trước mổ và sau khi có túi chứa, giữ vệ sinh bộ phận sinh dục. Chăm sóc sau mổ Hướng dẫn cho người bệnh: – Tập quen dần với hậu môn nhân tạo, cách sử dụng túi chứa phân như thế nào là đúng (cách cắt hay làm miệng túi không quá rộng, cách đo vòng cần cắt, cách dán túi sao cho dính tốt và không bị hở), loại túi thích hợp, cách theo dõi hậu môn nhân tạo để phát hiện các biến chứng. – Tập vật lý trị liệu, tập đi lại. – Hướng dẫn cách ăn uống với chế độ phù hợp đầy đủ dinh dưỡng, không nên nhịn ăn, và tránh tình trạng kiêng cữ quá mức đưa đến tình trạng suy dinh dưỡng. – Vệ sinh cá nhân. – Hướng dẫn người bệnh quen dần cách tự làm làm vệ sinh cá nhân: vệ sinh răng miệng, tắm rửa, vệ sinh bộ phận sinh dục. Khi người bệnh xuất viện Tư vấn giúp người bệnh dễ hòa nhập với cuộc sống gia đình và xã hội, tự tin trong cuộc sống, có thể tiếp tục công việc đã làm nhưng tránh làm các việc nặng. Các kỹ thuật tự chăm sóc bản thân và hậu môn nhân tạo: Hướng dẫn cho người bệnh cách tự chăm sóc hậu môn nhân tạo: Cách chăm sóc, thay túi hậu môn nhân tạo. Cách chọn túi chứa. Cách đo và dán túi chứa. Hướng dẫn kỹ thuật “thụt tháo” khi bị bón (theo chỉ định của bác sĩ). Hướng dẫn phát hiện các biến chứng có thể xảy ra: – Tắc ruột. – Viêm loét vùng da quanh hậu môn nhân tạo. – Hậu môn nhân tạo bị tụt vào thành bụng. – Sa hậu môn nhân tạo. – Thoát vị cạnh hậu môn nhân tạo. – Áp-xe hậu môn nhân tạo. – Rối loạn tiêu hóa: bón, tiêu chảy… Hướng dẫn tập vật lý trị liệu hoặc dưỡng sinh, đi bộ, tập thể dục các động tác nhẹ. Hướng dẫn về vệ sinh cá nhân, hướng dẫn cách tắm khi mang túi. Hướng dẫn chế độ ăn uống sau xuất viện đầy đủ dinh dưỡng, ít chất béo, nhiếu chất đạm, khoáng chất. Hướng dẫn người bệnh tái khám theo hẹn, thực hiện hóa trị, xạ trị theo kế hoạch điều trị cho từng loại bệnh. Động viên tham gia câu lạc bộ “Mở lỗ thông ra da”, để người bệnh: – Hiểu rõ về bệnh tật của mình. – Hiểu cách chăm sóc bản thân và hậu môn nhân tạo. – Chia sẻ giữa các người bệnh các kinh nghiệm tự chăm sóc bản thân. Cập nhật các thông tin về các kỹ thuật tự chăm sóc bản thân và hậu môn nhân tạo cho người bệnh.

Chăm Sóc Hậu Môn Nhân Tạo Và Người Bệnh Có Hậu Môn Nhân Tạo / 2023

Chăm sóc hậu môn nhân tạo và người bệnh có hậu môn nhân tạo

HẬU MÔN NHÂN TẠO

ĐỊNH NGHĨA

Hậu môn nhân tạo là lỗ mở chủ động ở đại tràng ra da để đưa toàn bộ phân ra ngoài thay thế hậu môn thật.

PHÂN LOẠI HẬU MÔN NHÂN TẠO

Hậu môn nhân tạo tạm thời

Chỉ sử dụng trong thời gian nhất định giúp thoát phân ra ngoài trong thời gian tạm thời do bệnh hay do chấn thương để đoạn ruột phía dưới được nghỉ ngơi, lành chỗ khâu nối ruột. Sau đó hậu môn nhân tạo sẽ được đóng và tái lập lại lưu thông phân bình thường qua hậu môn thật.

Hậu môn nhân tạo vĩnh viễn

Là trường hợp đưa đại tràng ra da và người bệnh đại tiện qua hậu môn nhân tạo suốt đời. Thường gặp ở bệnh lý ung thư trực tràng đoạn thấp phải làm phẫu thuật Miles, phẫu thuật Hartmann, ung thư đại trực tràng.

CÁC KIỂU LÀM HẬU MÔN NHÂN TẠO

Hậu môn nhân tạo kiểu quai (loop – colostomy)

Là đưa một quai đại tràng ra da và có 1 que thủy tinh xỏ ngang để giữ không cho quai ruột tụt vào trong ổ bụng.

Hậu môn nhân tạo kiểu tận (end – colostomy)

Là loại hậu môn mà toàn bộ đường kính của ruột được đưa ra ngoài thành bụng để thoát phân. Hậu môn nhân tạo kiểu tận có thể có một nòng chỉ đưa đầu trên ra ngoài bụng để tháo phân, hoặc cả hai nòng đầu gần và đầu xa của đại tràng đều được đưa ra ngoài da. Thường là hậu môn nhân tạo vĩnh viễn.

Hậu môn nhân tạo có cựa

Là đưa 1 quai đại tràng ra da và có 1 cựa (éperon). Cựa có thể là những mũi chỉ khâu đính quai đi và quai đến với nhau và cố định vào thành bụng, hoặc là que thủy tinh xỏ ngang mạc treo để ruột không tụt vào. Sau đó xẻ 1 lỗ trên đoạn đại tràng đưa ra ngoài da để cho thoát phân có 2 đầu còn hậu môn nhân tạo có 2 nòng. Nòng phía đoạn trên ruột ra phân còn nòng ở đoạn ruột phía dưới chỉ ra dịch ruột.

Hậu môn nhân tạo có cầu da

(Hiếm gặp) đưa 2 đầu ruột ra 2 nơi trên thành bụng, đầu trên ra phân, đầu dưới ra dịch ruột.

a) 1 nòng b) 2 nòng c) Kiểu quai

Hình 50.1. Hậu môn nhân tạo

CHỈ ĐỊNH LÀM HẬU MÔN NHÂN TẠO

Bảo vệ thương tổn

Tạo điều kiện để một sang thương bệnh lý phía dưới được nghỉ ngơi, để giữ sạch sẽ một đường khâu, một miệng nối tránh xì bục gây viêm phúc mạc.

Chỉ định trong các trường hợp:

Ung thư đại tràng trong giai đoạn trễ không còn khả năng cắt bỏ.

Viêm loét nặng đại trực tràng chảy máu nhiều.

Rò trực tràng – âm đạo hay trực tràng – bàng quang. Vết thương trực tràng ngoài phúc mạc.

Vết thương ở đoạn đại tràng cố định.

Thoát phân khi có tắc

Trong các trường hợp:

Dị dạng hậu môn trực tràng.

Phình to đại tràng tiên thiên (bệnh Hirschprung).

Tắc ruột do ung thư đại trực tràng.

Chít hẹp đại tràng.

Làm sạch đại tràng

Nhiều trường hợp bệnh lý (như chít hẹp hậu môn, hoặc phình to đại tràng tiên thiên…), chế độ ăn không có bã, tẩy ruột, thụt tháo đại tràng không đủ để làm sạch ruột, do đó cần phải làm hậu môn nhân tạo để qua đó thụt tháo ruột thật sạch chuẩn bị cho cuộc mổ điều trị triệt căn.

BIẾN CHỨNG

Biến chứng sớm

Chảy máu từ mạc treo đại tràng đưa ra hay trên thành đại tràng. Hoại tử ruột khi thấy đoạn ruột đưa ra bị tím đen.

Tụt hậu môn nhân tạo gây viêm phúc mạc (nếu tụt vào trong ổ bụng) hoặc gây nhiễm trùng thành bụng (nếu tụt vào thành bụng).

Lòi ruột.

Nhiễm trùng vết mổ.

Tắc ruột.

Thủng đại tràng thì thường do đầu canule đặt vào hậu môn nhân tạo để thụt tháo phân.

Hình 50.2. Đặt túi hậu môn nhân tạo Hình 50.3. Hậu môn nhân tạo 2 nòng

BIẾN CHỨNG MẠN TÍNH

Viêm thanh mạc đại tràng. Hẹp hậu môn nhân tạo.

Thiếu máu, hoại tử lỗ mở.

Thoát vị thành bụng.

Sa niêm mạc hậu môn nhân tạo. Rò hậu môn nhân tạo.

Đại tiện không tự chủ.

QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TRƯỚC MỔ CÓ MỞ HẬU MÔN NHÂN TẠO

NHẬN ĐỊNH TÌNH TRẠNG NGƯỜI BỆNH

Nhận định mức độ lo sợ của người bệnh, mức độ hiểu biết về hậu môn nhân tạo mà người bệnh sẽ mang sau mổ. Nhận định khả năng thích nghi của người bệnh. Nhận định mức độ hiểu biết về cách chăm sóc hậu môn nhân tạo. Quan sát những dấu hiệu từ chối, lo sợ, giận dữ.

Nhận định mức độ hiểu biết của người thân nhất là chồng hay vợ về tâm lý, mức độ chấp nhận. Nắm rõ tình trạng bệnh lý của người bệnh là làm hậu môn nhân tạo vĩnh viễn hay tạm thời.

Nhận định vị trí làm hậu môn nhân tạo trên thành bụng cho người bệnh, thường căn cứ vào tình trạng bệnh lý hay người bệnh béo hay gầy.

CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP ĐIỀU DƯỠNG

Lo âu về cuộc mổ sắp đến và về chẩn đoán ung thư

Thường tâm lý người bệnh trải qua các giai đoạn từ chối, giận dữ, không chấp nhận phẫu thuật, trầm cảm. Lượng giá những phản ứng xúc cảm của người bệnh và gia đình. Khuyến khích người bệnh phát biểu cảm xúc. Hiểu chẩn đoán bệnh và lượng giá người bệnh nhận thức tới đâu về bệnh trạng của họ, lắng nghe tâm trạng, nguyện vọng của người bệnh. Cho người bệnh nói chuyện với người đã phẫu thuật hậu môn nhân tạo thành công.

Hỗ trợ tâm lý trước mổ

Có chương trình giáo dục người bệnh bằng các tư liệu, bài giảng, vật trưng bày, nên cung cấp thông tin về cuộc mổ. Giáo dục về mặt sức khỏe như cách chăm sóc hậu môn nhân tạo, cách sinh hoạt hằng ngày sau mổ, chế độ ăn uống, tắm rửa, thay băng, hoạt động xã hội, công việc, sinh hoạt tình dục.

Chuẩn bị cho cuộc mổ (trường hợp mổ chương trình)

Nâng cao thể trạng người bệnh như cho ăn chế độ nhiều calo như cá, thịt xay nhuyễn, sữa, ăn ít chất xơ trước mổ. Thực hiện truyền dịch trong trường hợp người bệnh cần nhịn ăn.

Chống nhiễm trùng vì thực hiện khâu nối trên ruột, hơn nữa trong lòng ruột có nhiều vi khuẩn nên nguy cơ nhiễm trùng cao. Điều dưỡng thực hiện thuốc chống nhiễm khuẩn đường ruột vài ngày trước mổ, kháng sinh dự phòng trước mổ.

Đặt ống thông mũi – dạ dày: trong mổ chương trình, đặt thông mũi dạ dày giúp giảm bớt căng chướng ruột và dễ dàng khâu nối trên ruột. Trong mổ cấp cứu giúp ruột bớt tắc, hút dịch và hơi trong ruột giúp giảm tình trạng căng giãn có nguy cơ hoại tử ruột cao.

Làm sạch đại tràng: trong trường hợp mổ chương trình do tình trạng bệnh lý như ung thư nên việc phân còn rất nhiều trong lòng ruột hay còn phân cứng điều dưỡng cần thụt tháo nhiều ngày và thực hiện ngày 2 lần vào ngày trước mổ, hay cho người bệnh uống thuốc rửa ruột vào ngày trước mổ nhưng lưu ý cần thận trọng trong trường hợp người bệnh có tắc ruột. Trong trường hợp mổ cấp cứu thì việc thụt tháo hoàn toàn không thực hiện được.

Xác định vị trí của lỗ mở hậu môn nhân tạo: đây là nhiệm vụ của điều dưỡng, vì là người trực tiếp chăm sóc và hướng dẫn người bệnh. Vị trí lỗ mở thường là vị trí ở ngoài cơ thẳng bụng, vị trí lỗ mở nên nằm trong tầm nhìn và tầm tay của người bệnh và trên mặt da phẳng. Vị trí lỗ mở nên tránh là đường thắt lưng, vùng da lõm xếp nếp, sẹo mổ cũ, vùng có thoát vị, vùng có xương gồ lên, rốn, vùng chịu ảnh hưởng của tia xạ. Cần cách xa vết mổ, nằm dưới dòng của dẫn lưu và cách xa dẫn lưu để tránh dòng phân chảy qua dẫn lưu gây nhiễm trùng.

Nhận biết tâm lý người bệnh khi biết sau mổ sẽ mang hậu môn nhân tạo, điều dưỡng chú ý thận trọng với những lời phàn nàn của người bệnh về sợ hãi, thất vọng, đau khổ.

Thực hiện cân bằng nước và điện giải trước mổ. Nên đặt thông tiểu giúp theo dõi chính xác lượng nước xuất nhập, giúp vùng đáy chậu được khô sau mổ.

QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SAU MỔ CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO

NHẬN ĐỊNH TÌNH TRẠNG NGƯỜI BỆNH

Những điều cần quan sát trong những ngày đầu sau mổ về lỗ mở ra da:

Tuần hoàn máu

Quan sát màu niêm mạc ruột, nơi khâu chỉ, tụt hậu môn nhân tạo vào trong, dịch tiết, niêm mạc ruột nên ẩm, hồng. Theo dõi phù nề: nếu màng nhầy phù nhẹ, trong suốt là bình thường, nếu phù nề tăng hơn là bất thường.

Vùng da xung quanh lỗ mở

Da có bị rôm lở, đỏ, xì rò phân. Tránh dùng các chất sát trùng vì có thể gây dị ứng. Dùng túi hứng phân thích hợp, thay túi đều, lỗ cắt phải vừa, tránh quá rộng hay quá hẹp, cạo sạch lông nơi vùng dán túi, tránh để người bệnh đau khi tháo túi hay lông ngăn cản keo dính da.

Trong trường hợp người bệnh được rửa sạch ruột trước và trong mổ, phẫu thuật viên sẽ đặt túi hậu môn ngay sau mổ. Điều dưỡng nhận định tình trạng niêm mạc hậu môn, phân. Và phẫu thuật viên cần sử dụng túi trong suốt để điều dưỡng dễ quan sát.

Trong trường hợp cấp cứu hay không có rửa ruột trong mổ, phẫu thuật viên xẻ hậu môn nhân tạo nhưng sau đó khâu mũi chỉ chờ và băng kín lại bằng gạc vaseline. Điều dưỡng cần nhận định dấu hiệu chảy máu hậu môn nhân tạo. Thường sẽ mở hậu môn nhân tạo sau 24 – 48 giờ sau mổ.

Nhận định tình trạng hoạt động của nhu động ruột.

Nhận định tình trạng vết mổ: phân có thấm băng, dấu hiệu nhiễm trùng. Nhận định tâm lý người bệnh: khóc, lo sợ, hoảng hốt và thất vọng.

CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP ĐIỀU DƯỠNG

Sự tổn thương da do vết mổ và lỗ hậu môn nhân tạo

Người bệnh có hậu môn nhân tạo chưa xẻ miệng thì hậu môn nhân tạo sẽ được phẫu thuật viên bao phủ bằng gạc thấm vaselin. Nếu máu thấm ướt băng điều dưỡng chỉ thay lớp băng ngoài, giữ cho niêm mạc hậu môn nhân tạo luôn ẩm không bị khô. Theo dõi tình trạng bụng, cơn đau, màu sắc niêm mạc hậu môn nhân tạo, theo dõi chảy máu quanh chân hậu môn nhân tạo. Thường sau 48 giờ thì xẻ miệng hay mở miệng hậu môn nhân tạo. Sau khi xẻ miệng điều dưỡng cần rửa sạch phân trào ra, quấn gạc thấm vaselin quanh dưới chân ruột (ngừa phân đổ vào ổ bụng). Người bệnh có hậu môn nhân tạo đã xẻ miệng, trong vài ngày đầu nên bôi chất oxit kẽm lên da quanh hậu môn nhân tạo ngừa rôm lở da nếu không dùng túi dán hậu môn. Tốt nhất là nên dùng túi dán hậu môn nhân tạo để giúp người bệnh sạch sẽ, thoải mái, tránh phân tràn ra ổ bụng gây viêm loét da, nhiễm trùng vết mổ, nhiễm trùng dẫn lưu. Trong trường hợp có túi phân, điều dưỡng cần lưu ý tránh cắt miệng túi quá rộng sẽ làm tổn thương da do phân tràn ra, nếu quá hẹp sẽ làm tổn thương niêm mạc ruột.

Nếu hậu môn nhân tạo bên phải, hay đưa ruột non ra da điều dưỡng cần theo dõi sự mất nước và càng chú ý hơn việc phòng ngừa lở loét da cho người bệnh vì đây là loại chất dịch mang tính chất kiềm có thể gây bỏng rát vùng da quanh chân hậu môn nhân tạo.

Sau khi xẻ miệng hậu môn nhân tạo thì ruột có thể phù nề hay chướng, điều dưỡng cần theo dõi màu sắc niêm mạc hậu môn nhân tạo. Nếu phân quá cứng không ra được, điều dưỡng có thể mang găng tẩm chất trơn nong nhẹ nhàng vào miệng hậu môn nhân tạo để lấy phân ra hoặc dùng ống thông hậu môn bơm 100 – 200ml nước muối sinh lý để kích thích nhu động ruột và làm mềm phân. Rất thận trọng khi thụt tháo qua niêm mạc hậu môn nhân tạo trong những ngày đầu sau mổ vì tình trạng niêm mạc ruột phù nề nên nguy cơ thủng ruột là rất cao. Chỉ nên dùng đúng dụng cụ thụt tháo hậu môn nhân tạo. Ống cao su hoặc que thủy tinh giữ cố định quai ruột ở thành bụng, trong trường hợp hậu môn nhân tạo có quai sẽ được rút sau 5 – 7 ngày.

Người bệnh lo lắng về hậu môn nhân tạo đang mang

Tạo tính độc lập: hướng dẫn người bệnh cách rửa, thay túi đựng phân ngay tại bệnh viện, nên hướng dẫn người bệnh tự chăm sóc túi đựng phân với tất cả các loại túi, cách thay, cách lắp túi phân, cách pha dung dịch, cách làm túi đựng phân tự tạo, cách rửa và chăm sóc hậu môn nhân tạo. Hướng dẫn người bệnh tránh đặt túi khi có nếp nhăn bụng. Khi dán túi mà thấy có nếp nhăn trên keo thì có thể túi bị rò nên thay túi khác. Tránh để túi quá đầy mới thay hay mới tháo phân vì nếu quá đầy sẽ dễ sút túi hay tuột da nơi đặt túi.

Chú ý hai vấn đề: đủ dinh dưỡng và thức ăn có ảnh hưởng đến chức năng của hậu môn nhân tạo, khuyên người bệnh uống nhiều nước, nhai kỹ thức ăn, ăn chậm, ăn những thức ăn giàu dinh dưỡng. Cần cân nhắc đối với:

Những thức ăn dễ táo bón: phomát, đậu, chocolat, ngô, nho. Những thức ăn nhuận tràng: trái cây, đậu xanh, gan,… Những thức ăn nhiều gia vị: tiêu, tỏi, ớt, hành,…

Những thức ăn tạo hơi: bông cải, đậu, bưởi, dưa chuột, hột mít,… Những thức ăn tạo mùi: mít, sầu riêng, củ kiệu, mắm, trứng, cá, thịt. Thức ăn khử mùi: sữa chua.

Nên nhớ rằng đối với những người lớn chịu uống sữa và sản phẩm của sữa nên hạn chế nếu có hậu môn nhân tạo.

Đối với lỗ mở hồi tràng ra da cần chú ý mất nước và rối loạn điện giải. Không nên dùng các chất kích thích nhu động ruột như thuốc xổ.

Vệ sinh thân thể: người bệnh vẫn tắm rửa bình thường nhưng tránh chà xát xà phòng lên hậu môn nhân tạo. Sau khi tắm có thể mang túi mới sạch sẽ. Khi tắm tránh để tia nước vòi sen tưới trực tiếp lên hậu môn nhân tạo. Tránh dùng khăn hay gạc quá cứng để lau khô niêm mạc hậu môn.

Người bệnh đau sau phẫu thuật

Giảm đau: thực hiện thuốc giảm đau theo y lệnh, tạo môi trường thư giãn, thăm viếng và điện thoại.

Giúp người bệnh có tư thế thoải mái, thay đổi tư thế, kỹ thuật thư giãn.

Hướng dẫn người bệnh cách ngồi dậy, đi lại, vận động.

Nhu động ruột kém phục hồi sau mổ

Hướng dẫn người bệnh hít thở sâu, tập bụng, ho, xoay trở và ngồi dậy sớm. Hơn nữa, điều dưỡng cần nghe nhu động ruột để nhận định tình trạng hoạt động ruột sau mổ, rất quan trọng nếu người bệnh phẫu thuật sau tắc ruột vì biến chứng sau mổ có hậu môn nhân tạo là tắc ruột sớm. Khi khám nên hỏi người bệnh có trung tiện chưa, nếu sau 2 – 3 ngày mà chưa có nhu động ruột điều dưỡng cần theo dõi sát niêm mạc ruột đưa ra da, tình trạng đau bụng, tình trạng phân qua hậu môn như nghẹt phân do phân quá cứng.

Người bệnh lo lắng về sinh hoạt tình dục khi có hậu môn nhân tạo

Điều dưỡng cần gặp người chồng hay vợ, bạn tình của người bệnh, trao đổi với họ về tình trạng hậu môn nhân tạo của người bệnh, cách chăm sóc. Hướng dẫn người bệnh vẫn có thể quan hệ tình dục được nếu như bản thân người bệnh hay người phối ngẫu trợ giúp người bệnh đại tiện sạch phân và mang túi phân trống và sạch, quan hệ thay đổi tư thế phù hợp. Giúp người phối ngẫu làm quen với túi hậu môn nhân tạo và hậu môn nhân tạo của người bệnh. Gặp gỡ 2 người để giúp họ trao đổi những thắc mắc và khuyên họ nên gặp chuyên gia về hậu môn nhân tạo.

Người bệnh được chỉ định đóng hậu môn nhân tạo

Điều kiện đóng hậu môn nhân tạo:

Thường sau 2 – 3 tháng (hay sớm hơn tuỳ vào tình trạng bệnh).

Đoạn dưới phải thông.

Chung quanh miệng hậu môn nhân tạo không nhiễm trùng.

Chuẩn bị đóng hậu môn nhân tạo: chuẩn bị trước 3 ngày, phải đảm bảo đại tràng sạch và không nhiễm trùng.

Chế độ ăn, chuyển dần từ chế độ ăn đặc sang lỏng. Ngày đầu ăn cơm, ngày thứ hai ăn cháo, ngày thứ ba uống sữa hoặc trà đường. Chiều tối hôm trước mổ nhịn ăn uống hoàn toàn để sáng hôm sau mổ.

Thụt tháo ở hậu môn nhân tạo xuống hậu môn thật ngày một lần (2 ngày trước mổ); ngày 2 lần (ngay trước ngày mổ). Thụt tháo với nước muối sinh lý là tốt nhất. Chú ý, lượng nước chảy ra nên bằng hay nhiều hơn số lượng nước cho vào. Khi thụt tháo nếu người bệnh đau bụng hay chảy máu nên báo bác sĩ ngay.

Rửa sạch đại tràng: uống dung dịch Fortrans (polyethylene glycol) một ngày trước với 3 gói, mỗi gói pha một lít nước, điều dưỡng cần bảo đảm sạch phân trong lòng ruột. Thực hiện kháng sinh đường ruột, kháng sinh dự phòng trước mổ.

Nguy cơ có các biến chứng sau mổ đóng hậu môn nhân tạo

Bục xì miệng nối hậu môn nhân tạo: gây viêm phúc mạc hay rò tiêu hoá khu trú. Điều dưỡng theo dõi dấu hiệu xì rò phân qua vết mổ hay lỗ đóng hậu môn nhân tạo, nhiệt độ, đau bụng, tình trạng mất nước. Nếu rò ít thường điều trị bằng cách chăm sóc da tránh nhiễm trùng, viêm lở, nâng cao dinh dưỡng tốt giúp lành nơi rò.

Chảy máu miệng nối hay ở thành bụng: báo bác sĩ để khâu cầm máu.

Hẹp miệng nối hậu môn nhân tạo: thường xảy ra do phẫu thuật, khuyên người bệnh tránh tăng cân trong thời gian có hậu môn nhân tạo vì nếp da cũng làm cho miệng hậu môn nhân tạo hẹp lại và cũng do sẹo co rút. Điều dưỡng theo dõi tình trạng táo bón, rặn khi đi đại tiện, số lần đi đại tiện, nên có chế độ ăn tránh táo bón, uống nhiều nước. Nếu người bệnh hẹp quá nhiều và có biến chứng thường phải được phẫu thuật để sửa miệng nối nếu là hậu môn nhân tạo vĩnh viễn.

Tắc ruột: đây là biến chứng thường xảy ra cho người bệnh. Điều dưỡng cần giúp người bệnh phòng ngừa bằng cách cho người bệnh đi bộ, tập luyện…

Nhiễm trùng vết mổ: thành bụng, chỗ đóng hậu môn nhân tạo nên thay băng khi thấm dịch.

LƯỢNG GIÁ

Người bệnh tham gia sinh hoạt trong gia đình, xã hội, công việc một cách tự tin. Người bệnh tự chăm sóc hậu môn nhân tạo thành thạo.

Người bệnh đến tái khám đóng hậu môn nhân tạo không bị tai biến.

Chăm Sóc Bệnh Nhân Hậu Môn Nhân Tạo / 2023

Hậu môn nhân tạo là gì

Việc đặt hậu môn nhân tạo trong thời gian trở lại đây cũng ngày càng được phổ biến. Theo thống kê của tổ chức thế giới cho thấy có tới 1,3 triệu người đang phải đặt hậu môn nhân tạo. Hậu môn nhân tạo trước tiên là do con người chế tạo ra. Hậu môn nhân tạo (HMNT) được tạo ra từ một lỗ mở thông ra da của đại tràng ở bên trái người bệnh có mục đích dẫn lưu bộ phân ra bên ngoài thay thế hậu môn thật. Phân sẽ đi trực tiếp qua lỗ mổ thông này và đổ vào một túi chứa phân (túi HMNT).

Ai cần đặt hậu môn nhân tạo

Những người được chỉ định đặt hậu môn nhân tạo là những người được bảo vệ tổn thương đường dưới như bệnh nhân mổ cắt trĩ hay là bệnh nhân cần phải giữ sạch đoạn cùng để điều trị về bệnh lý nào đó. Những người bị ung thư trực tràng giai đoạn cuối mà cần phải cắt bỏ, viêm loét trực tràng gây chảy máu nhiều….

Có mấy loại hậu môn nhân tạo

HMNT tạm thời là chỉ sử dụng trong thời gian nhất định giúp thoát phân ra ngoài trong thời gian tạm thời (khoảng 3 – 6 tháng) do bệnh hay do chấn thương để đoạn ruột phía dưới được nghỉ ngơi, lành chỗ khâu nối ruột. Sau đó HMNT sẽ được đóng và tái lập lại lưu thông phân bình thường qua hậu môn thật. HMNT vĩnh viễn thường sử dụng trong bệnh lý ung thư đại – trực tràng, đưa đại tràng ra da và người bệnh đại tiện qua HMNT suốt đời.

Lập kế hoạch chăm sóc hậu môn nhân tạo

I. Mục đích chăm sóc hậu môn nhân tạo – Làm sạch hậu môn nhân tạo giúp bệnh nhân sạch sẽ, thoải mái, sớm hồi phục – Giữ vùng vết mổ sạch, tránh nhiễm trùng chéo từ hậu môn nhân tạo – Ngăn ngừa lở loét xung quanh hậu môn nhân tạo – Theo dõi và phát hiện sớm các biến chứng: sa, tụt, dịch chuyển vị trí hay có bất thường gì tại hậu môn nhân tạo – Tư vấn, hướng dẫn bệnh nhân cách chăm sóc hậu môn nhân tạo tại nhà khi xuất viện. II. Chuẩn bị: + Giải thích cho bệnh nhân về thủ thuật, đồng thời hướng dẫn bệnh nhân nằm tư thế thoải mái. + Dụng cụ 1. Dung dịch rửa (NaCl 0.9%) 2. Dung dịch sát khuẩn (Betadin) (đối với BN rơm lở vùng da xung quanh thì không dùng cồn iode) 3. Gòn, gạc 4. Túi đựng phân, thước đo, kéo 5. Bồn hạt đậu 6. Tấm lót 7. Găng tay sạch 8. Dung dịch sát khuẩn tay, dung dịch khử khuẩn dụng cụ 9. Túi rác các loại III. Thực hiện kỹ thuật: 1. Nhận định: – Hậu phẫu ngày thứ mấy? Có bao nhiêu vết mổ? Các dẫn lưu và tình trạng vết mổ, dẫn lưu. – Tình trạng của HẬU MÔN NHÂN TẠO: nằm bên nào? Màu sắc niêm mạc, lượng phân ra, tình trạng vùng da xung quanh… 2. Tiến hành: – Giải thích và chuẩn bị tư thế thuận lợi cho bệnh nhân. – Đặt tấm lót bên dưới vùng HẬU MÔN NHÂN TẠO, bộc lộ. Đặt bồn hạt đậu. – Sát khuẩn tay, mang găng, tháo bỏ túi phân cũ, đánh giá lượng phân, tính chất phân. – Mang găng mới, mở mâm chăm sóc, sắp xếp dụng cụ cần thiết trong mâm. – Bắt đầu rửa miệng HẬU MÔN NHÂN TẠO xoắn ốc ra ngoài niêm mạc rồi tới vùng da xung quanh, rộng ra 5cm. Thấm khô. – Sát khuẩn da xung quanh, rộng ra 5cm. – Đo túi và cắt túi theo kích thước đã đo. Thu dọn bồn hạt đậu, tấm lót. – Dán túi chứa phân mới. Vuốt cho dính sát vào mặt da. Kiểm tra lại chắc chắn. – Tháo bỏ găng và rửa tay. Thu dọn dụng cụ. IV. HỒ SƠ: – Ghi nhận ngày giờ chăm sóc. Tình trạng chung của bệnh nhân. – Ghi nhận tình trạng HẬU MÔN NHÂN TẠO: màu sắc, tính chất (có bị sa, lồi không?…), màu sắc, số lượng & tính chất phân… – Ghi rõ tên điều dưỡng chăm sóc. V. Các biến chứng có thể xảy ra – Sa/ tụt HẬU MÔN NHÂN TẠO – Tắc ruột – Thoát vị cạnh hậu môn nhân tạo – Abcess hậu môn nhân tạo – Rối loạn tiêu hóa: bón, tiêu chảy… VI. Chế độ ăn cho người hậu môn nhân tạo – Hạn chế thực phẩm tạo mùi, sinh hơi gây phân có mùi hôi (bắp, đậu khô, hành tây, bắp cải, thực phẩm cay, cá, kháng sinh một số vitamin và khoáng) và có nhiều xơ làm tăng lượng phân. Cách giảm lượng khí trong đường tiêu hóa nên : * Nhai chậm , nuốt khi miệng ngậm. * Uống nước qua ông hút * Không ăn chất sinh hơi như : + Lactose ( ở người kém-dung nạp lactose ) + Rượu + Các sản phẩm sinh hơi (như táo, bia, bắp cải, su bông, dưa hấu, đậu nành)

Xử Lý Túi Hậu Môn Nhân Tạo Bị Căng Phồng Hoặc Bị Xẹp / 2023

Người có HMNT thường gặp vấn đề với việc khí tích tụ trong túi HMNT, làm túi bị căng phồng. Trên thực tế một người thải khí lên đến 14 lần/ ngày, do đó việc thải khí với HMNT làm cho người dùng bị lúng túng. Bên cạnh đó, tình trạng túi HMNT bị xẹp cũng khiến người dùng cảm thấy lo lắng, bất an. May mắn thay, người dùng có thể thoát khỏi những khoảnh khắc khó xử như vậy bằng cách sử dụng các thiết bị phù hợp và áp dụng lối sống lành mạnh.

Túi Hậu môn nhân tạo bị căng phồng là gì?

Túi Hậu môn nhân tạo bị căng phồng là sự tích tụ khí trong túi HMNT khiến túi khí bị căng phồng như bong bóng. Khí này sau đó được xả ra khi thay túi.

Hầu hết các túi HMNT có bộ lọc than hoạt tính có chức năng khử mùi và cho phép khí thoát ra dễ dàng. Tuy nhiên, túi bị căng phồng xảy ra sau khi bộ lọc bị chặn do độ ẩm từ bên trong túi.

Nguyên nhân khiến túi hậu môn nhân tạo bị căng phồng?

Sự tích tụ khí trong túi HMNT xảy ra do hai yếu tố chính.

Đầu tiên là không khí nuốt vào và thứ hai là khí được hình thành bởi vi khuẩn trong ruột kết (điều này phụ thuộc vào thói quen ăn uống của cá nhân và nhu động của ruột).

Hầu hết các túi HMNT có bộ lọc than hoạt tính được tích hợp vào túi. Bộ lọc này cho phép khí thải được giải phóng, nhưng mùi được giữ lại. Tuy nhiên, nếu công suất bộ lọc không thể xử lý lượng khí được tạo ra, hoặc nếu bộ lọc bị ướt hoặc bị tắc, có thể xảy ra hiện tượng túi bị căng phồng như bong bóng.

Làm thế nào để xử lý túi hậu môn nhân tạo bị căng phồng?

#1 Tránh nuốt quá nhiều không khí

Một trong những cách để tránh túi bị căng phồng là giảm lượng không khí đi vào hệ thống tiêu hóa của bạn. Thay đổi lối sống của bạn để giảm lượng khí nuốt vào

Ăn các bữa ăn đều đặn trong suốt cả ngày

Nhâm nhi đồ uống và cố gắng không vội vàng trong bữa ăn của bạn

Nhai kỹ thức ăn.

Tránh nói trong khi ăn

Tránh các hoạt động như uống qua ống hút, uống từ chai có đầu hút, nhai kẹo cao su, hút thuốc,

Sử dụng viên than hoạt tính cũng giúp làm giảm khí

#2 Tránh các thực phẩm làm tăng khí

Tránh các loại rau sản xuất nhiều khí như cải bắp, rau mầm, đậu khô, ngô, rau bina, rau diếp, củ cải, súp lơ, hành tây, bông cải xanh và dưa chuột.

Tránh đồ uống có ga như bia, nước ngọt, và nước khoáng.

Tránh thực phẩm khó nhai thành miếng nhỏ khiến bạn nuốt nhiều không khí.

Trà bạc hà có thể là một biện pháp giúp phân tán khí mà không đi ra qua túi HMNT. Viên nang bạc hà, hay viên than hoạt tính cũng có thể có hiệu quả như vậy.

Luôn luôn tham khảo ý kiến ​​bác sĩ của bạn để có được lời khuyên chế độ ăn uống phù hợp cho loại HMNT của bạn.

#3 Sử dụng sản phẩm hỗ trợ

Có các phụ kiện HMNT có thể giúp bạn kiểm soát sự tích tụ khí trong túi HMNT.

Thiết bị giải phóng không khí Kem Osto-EZ-Vent thường được khuyên dùng để cho phép giải phóng khí nhanh hơn trong các túi HMNT bất cứ khi nào và bất cứ khi nào cần thiết. Nó giúp giảm bớt lo lắng về khí tích tụ trong túi HMNT, nâng cao sự thoải mái và tự tin của người dùng HMNT.

Thiết bị giải phóng khí bao gồm một van dùng một lần để thoát khí. Bạn có thể dễ dàng thêm thiết bị này vào túi HMNT và có thể mở và đóng van theo ý muốn. Thiết bị này làm giảm tỷ lệ nổ túi.

Thiết bị giải phóng không khí Osto-EZ-vent có thể phù hợp với bất kỳ loại túi thải nào, có thể là loại một mảnh, hai mảnh, loại có thể xả được hoặc đóng kín.

#4 Xử lý tình trạng căng phồng đối với các loại túi khác nhau

Việc xử lý thích hợp sự tích tụ khí trong túi HMNT phụ thuộc vào loại túi được sử dụng và loại HMNT (HMNT hồi tràng, đại tràng hoặc niệu quản).

Sản phẩm dược sỹ gợi ý

Hậu môn nhân tạo hồi tràng

Những người có HMNT hồi tràng dễ bị tích tụ khí trong túi HMNT, đặc biệt là ngay sau khi phẫu thuật, sau đó lượng khí sẽ giảm.

Chế độ ăn uống lành mạnh theo lịch trình thường xuyên giúp giảm lượng khí đáng kể.

Túi lọc hoặc bộ lọc than hoạt tính để trung hòa mùi chất thải thường không được khuyến nghị cho người có HMNT hồi tràng.

Chất thải từ HMNT hồi tràng nhiều (1,5-2lít/ngày), có xu hướng ẩm ướt và quá lỏng. Độ ẩm khiến cho bộ lọc trong túi HMNT hồi tràng không thể hoạt động tốt. Bất kỳ rò rỉ nào qua bộ lọc có thể dẫn đến bộ lọc bị tắc và các tình huống khó xử có thể xảy ra.

Người có HMNT hồi tràng nên sử dụng các loại túi HMNT không có bộ lọc. Van giải phóng không khí Kem Osto-EZ-Vent có thể là sự thay thế tốt nhất cho các bộ lọc như vậy.

Hậu môn nhân tạo đại tràng

Sự tích tụ khí trong túi HMNT đại tràng là bình thường do hoạt động của vi khuẩn khỏe mạnh trong ruột kết, hoặc ruột già. Bộ lọc than hoạt tính và van giải phóng không khí Osto-EZ-Vent có thể hiệu quả trong việc xử lý sự tích tụ khí trong các túi thải

Những người dùng bộ túi HMNT hai mảnh có thể sử dụng kỹ thuật “xì túi” để giải phóng khí từ túi thải. Thay vì phải tháo túi ra, bạn chỉ cần tách nhẹ túi thải ra khỏi phần đế. Điều này sẽ cho phép khí hoặc bong bóng thoát ra khỏi hệ thống túi HMNT. Lắp lại túi vào phần đế sau khi khí được thải ra. Điều quan trọng là không tạo ra bất kỳ lỗ nào trên túi.

Người sử dụng bộ túi HMNT một mảnh mà không có bộ lọc, có thể giải phóng khí bằng cách tháo kẹp túi (nếu sử dụng loại túi có thể xả). Không nên chọc lỗ vào túi thải để thoát khí.

Đối với những người dùng túi HMNT có thể xả, hãy nhanh chóng mở đầu túi ra để giải phóng khí dư.

Thay đổi bộ lọc cũng có thể giúp ngăn ngừa bị căng phồng.

Túi Hậu môn nhân tạo bị xẹp là gì?

Túi bị xẹp xảy ra khi không có không khí trong túi HMNT dẫn đến túi dính vào nhau. Điều này ngăn chất thải rơi xuống đáy túi và có thể chặn bộ lọc. Sau đó có nguy cơ túi sẽ bị tuột ra khỏi bụng.

Làm thế nào để xử lý túi hậu môn nhân tạo bị xẹp?

Thổi không khí vào túi trước khi đặt nó vào bụng.

Ngoài ra, sử dụng một giọt dầu hoặc chất bôi trơn trong túi sẽ giúp chất thải đi xuống đáy túi.

Dung dịch bôi trơn khử mùi như Xịt bôi trơn và khử mùi Hollister 78500 giúp khử mùi khi thay đổi hoặc làm rỗng túi HMNT, trong khi hiệu quả bôi trơn giúp chất thải dễ dàng rơi xuống đáy túi hơn, giúp túi không bị xẹp.

Mua bộ chăm sóc hậu môn nhân tạo trực tuyến ở đâu?

Tại chúng tôi chúng tôi cung cấp một loạt các sản phẩm chăm sóc HMNT như bộ túi HMNT từ các thương hiệu bán chạy hàng đầu như Coloplast, Convatec, Hollister, v.v.

Hãy xem và chọn sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu của bạn.